Giới thiệu
Một nhóm chat trên WhatsApp đã được sử dụng để rửa hàng trăm triệu euro tiền mặt trên khắp thế giới, tài trợ cho tội phạm có tổ chức và các hoạt động cực đoan mà không để lại dấu vết gì trên giấy tờ, theo một cuộc điều tra của các đài truyền hình châu Âu.
Thông tin về nhóm chat
Nhóm chat gồm 532 thành viên, có tên “Traders of Greater Europe”, được sử dụng để dàn xếp việc chuyển tiền mặt xuyên biên giới cho khách hàng, bao gồm các thành phố ở Anh như Birmingham và London. Trong một trường hợp, các khoản tiền từ Brussels được chuyển cho các tay súng thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria.
Cuộc điều tra
Mạng lưới điều tra báo chí của Liên minh Phát thanh Truyền hình châu Âu (EBU), trong đó có BBC, phát hiện thêm nhiều bằng chứng cho thấy các hệ thống chuyển tiền mặt tương tự được sử dụng trong hoạt động vận chuyển người trái phép và buôn bán ma túy. Nhóm chat này đã gửi hơn 82.000 tin nhắn từ cuối tháng 2 đến tháng 12/2022. Người đầu tiên phát hiện ra nhóm chat này là ông Vincent Guerra, thẩm phán điều tra người Bỉ.
Hệ thống hawala
Các thành viên nhóm chat sử dụng tiếng Ả Rập để trao đổi và sắp xếp các khoản thanh toán tiền mặt thông qua hệ thống chuyển tiền hawala. Hawala dựa trên một mạng lưới các nhà môi giới chuyển tiền đáng tin cậy, cho phép chuyển tiền đi khắp thế giới mà không cần ghi nhận giao dịch điện tử hoặc vận chuyển tiền giấy. Hệ thống này hoạt động dựa trên thỏa thuận giữa hai nhà môi giới, được gọi là hawaladar, ở hai địa điểm khác nhau.
Hoạt động bất hợp pháp
Chuyển tiền qua hawala thường được sử dụng cho các mục đích hợp pháp, nhưng tội phạm cũng có thể lợi dụng để né tránh hệ thống Swift. Nhóm “Traders of Greater Europe” dành cho các giao dịch trị giá trên 5.000 euro, với nhiều khoản thanh toán có giá trị lớn hơn. Hawala là hoạt động bất hợp pháp tại nhiều quốc gia, nhưng tại Anh, hoạt động này là hợp pháp nếu các nhà môi giới đăng ký với Cơ quan Thuế và Hải quan Anh (HMRC).
Phát hiện và kết quả điều tra
Kho tin nhắn WhatsApp này được EBU thu thập sau một phiên tòa tại Bỉ năm 2024, trong đó sáu người rửa tiền bị kết án. Cảnh sát Bỉ phát hiện bằng chứng cho thấy các bị cáo đã chuyển tiền cho tổ chức IS để hỗ trợ vợ của các tay súng IS thoát khỏi các trại giam giữ ở Syria. Ông Guerra cho biết việc phát hiện nhóm chat giống như “trúng số độc đắc”.
Hệ thống hawala và các hoạt động tội phạm khác
EBU cũng phát hiện nhiều băng nhóm trên khắp châu Âu sử dụng hệ thống hawala cho các hoạt động phạm pháp. Một người từng rửa tiền cho biết ông đã tham gia các giao dịch có tổng giá trị lên tới vài trăm triệu euro. Các vụ án tại Áo cho thấy hệ thống hawala có mối liên hệ với bạo lực và hoạt động vận chuyển người trái phép.
Tra tấn và đe dọa trong hoạt động đưa người
Các khoản tiền được trả cho việc chấm dứt tra tấn cũng được chuyển thông qua hệ thống hawala. Gerald Tatzgern, người phụ trách các cuộc điều tra về buôn người tại Cơ quan Tình báo Hình sự Áo, cho biết tra tấn là một thực tế trong hoạt động đưa người trái phép và cũng được sử dụng để tối đa lợi nhuận.
Kết luận về hệ thống hawala
Quentin Mugg, chỉ huy cảnh sát kiêm sĩ quan liên lạc của Europol, cho rằng hệ thống hawala là “kênh rửa tiền chủ yếu của tội phạm có tổ chức”. Tiền có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, và các hawaladar không bận tâm đến nguồn gốc của chúng.
