Họng đau và viêm họng liên cầu khuẩn
Họng đau là một triệu chứng phổ biến, chiếm khoảng 6% số lượt khám tại các cơ sở y tế. Trong số đó, chỉ khoảng 20-30% người bệnh dương tính với viêm họng liên cầu khuẩn.
Viêm họng liên cầu khuẩn thường gặp ở trẻ em từ 5-15 tuổi vào mùa đông, nhưng có thể xảy ra quanh năm. Họng đau thông thường phổ biến hơn viêm họng liên cầu khuẩn.
Phân biệt giữa họng đau và viêm họng liên cầu khuẩn
Triệu chứng viêm họng liên cầu khuẩn thường xuất hiện nhanh chóng, trong khi triệu chứng của cảm lạnh và họng đau thường xuất hiện dần dần. Viêm họng liên cầu khuẩn không kèm theo các triệu chứng hô hấp khác như ho, nghẹt mũi hay hắt hơi. Viêm họng liên cầu khuẩn cũng rất hiếm gặp ở trẻ dưới 3 tuổi.
Nguyên nhân chính gây họng đau
Nhiều loại virus khác nhau có thể gây họng đau, bao gồm rhinovirus (cảm lạnh), virus cúm, adenovirus và coronavirus như COVID-19. Một virus khác giống với viêm họng liên cầu khuẩn là virus Epstein-Barr, gây ra bệnh mono.
Triệu chứng của viêm họng liên cầu khuẩn
Các triệu chứng điển hình mà bác sĩ tìm kiếm bao gồm:
– Sốt
– Hạch bạch huyết sưng hoặc đau ở phía trước cổ
– Mủ trắng ở phía sau amidan
– Những đốm đỏ nhỏ trên vòm miệng
Trẻ em cũng có thể gặp phải đau bụng, nôn mửa và đau đầu.
Cách viêm họng liên cầu khuẩn lây lan
Viêm họng liên cầu khuẩn do vi khuẩn gây ra và lây lan qua các giọt hô hấp. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
– Hít phải giọt hô hấp trong không khí khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
– Chia sẻ đồ vật có chứa nước bọt từ người nhiễm bệnh.
– Tiếp xúc trực tiếp với vết thương nhiễm trùng trên da của người nhiễm bệnh.
Thời gian từ khi tiếp xúc đến khi bắt đầu cảm thấy bệnh thường là từ hai đến năm ngày.
Cách xác định viêm họng liên cầu khuẩn
Khi nghi ngờ viêm họng liên cầu khuẩn, bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm họng. Có hai loại xét nghiệm:
1. Xét nghiệm kháng nguyên nhanh: Kết quả có trong 10-15 phút, ít có khả năng dương tính giả nhưng có thể có âm tính giả.
2. Nuôi cấy họng: Xét nghiệm nhạy hơn nhưng mất nhiều thời gian hơn để có kết quả.
Cách điều trị viêm họng liên cầu khuẩn
Nếu xét nghiệm dương tính, thường được điều trị bằng kháng sinh. Hầu hết mọi người sẽ khỏi mà không cần kháng sinh, nhưng nếu không điều trị, có nguy cơ phát triển sốt thấp khớp. Kháng sinh cũng giúp bệnh nhân cảm thấy tốt hơn nhanh chóng.
Một số trường hợp viêm họng rất nặng có thể cần tiêm steroid để giảm sưng.
Điều trị tại nhà cho họng đau hoặc viêm họng liên cầu khuẩn
Quản lý cơn đau bằng thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen và ibuprofen là hữu ích. Kem đá có thể giúp làm tê họng đau. Các hỗn hợp khác có thể làm dịu họng đau bao gồm:
– Mật ong (chỉ cho trẻ trên 1 tuổi).
– Gargling với nước muối ấm (trẻ khoảng 6 tuổi trở lên mới có thể làm điều này).
Cần đảm bảo trẻ được cung cấp đủ nước.
Khi nào cần kháng sinh cho họng đau?
Kháng sinh chỉ nên được sử dụng khi có kết quả xét nghiệm dương tính và có triệu chứng.
Khi nào nên đi khám bác sĩ?
Họng đau thông thường thường giảm trong khoảng năm ngày. Nếu triệu chứng không giảm hoặc có sốt trên 101°F kéo dài vài ngày, cần gọi cho bác sĩ.
Các triệu chứng khác cần lưu ý bao gồm:
– Mất nước
– Khó thở
– Chảy nước dãi
– Máu trong nước bọt
Nếu viêm họng liên cầu khuẩn đang lan rộng ở trường học, không cần đưa trẻ đến khám nếu trẻ không có triệu chứng.
Viêm họng liên cầu khuẩn có lây không?
Viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan, có thể lây qua nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Khoảng 15-20% trẻ em trong độ tuổi đi học có vi khuẩn liên cầu khuẩn mà không có triệu chứng.
Thời gian viêm họng liên cầu khuẩn kéo dài
Viêm họng liên cầu khuẩn thường bắt đầu giảm trong khoảng hai đến năm ngày. Những người bắt đầu dùng kháng sinh thường cảm thấy tốt hơn trong một đến hai ngày.
Khi nào trẻ có thể trở lại trường học?
Trẻ có thể trở lại trường khi:
– Cảm thấy tốt hơn,
– Không còn sốt trong 24 giờ,
– Đã dùng kháng sinh ít nhất 12 giờ.
